Sparen
21/04/2021

Marcia De Wachter werpt haar licht op de financiële situatie in de bankensector in tijden van Covid19

Bron: MeDirect 21/04/2021

COVID-19 heeft de wereldeconomie helemaal door elkaar geschud. De Europese Centrale Bank (ECB) zorgde daarom voor nooit geziene steunmaatregelen om te voorkomen dat de Europese landen in een systemische economische en financiële crisis zouden vallen. Ook de banken zijn financieel aangetast door de economische stilstand die de wereldwijde lockdowns hebben veroorzaakt. Marcia De Wachter, sinds vorig jaar Chairwoman bij MeDirect België, was voorheen (de eerste vrouwelijke) vicegouverneur bij de Nationale Bank van België. Met bakken ervaring in de financiële wereld geeft ze haar inzichten over de financieel-economische situatie waar we ons vandaag in bevinden. Ze vertelt...

"

COVID-19 zet de wereldeconomie op zijn kop

Deze financiële crisis is het gevolg van de globale pandemie die op alle economieën op synchrone wijze een zodanige schok heeft gegeven dat er een dip in de wereldeconomie gekomen is van maar liefst -3,5%. Dat is iets wat ik in mijn loopbaan van over 40 jaren nog nooit meegemaakt heb. De wereldhandel is ingestort met bijna 10%. Dit heeft natuurlijk zijn repercussies gehad op alle Europese economieën. Ook de Belgische economie kende een terugval van de economische groei van -6,2%. Daarmee ligt de Covidklap op de Belgische economie op het Europese gemiddelde.

Simultaan hebben de gezinnen, de zelfstandigen en de bedrijven hun activiteiten moeten stopzetten door de lockdown. Maar bij de huishoudens is er een nog veel belangrijkere instorting geweest van hun consumptie. Omkeerd, als je rekening houdt met de uitkeringen is het beschikbaar inkomen van de gemiddelde Belg er bijna niet op achteruitgegaan. De koopkracht was er wel maar de mensen waren gewoon in paniek. Het gezinssparen is daardoor gestegen tot maar liefst 21% van hun beschikbaar inkomen. Op de Belgische banken bevond zich daardoor 20 miljard euro extra spaartegoeden.

Wie deelt in de zware coronaklappen en wie ontspringt de dans?

De dienstensector die leeft van de sociale contacten zoals de horeca, de reissector en alle diensten die transportvormen aanbieden, de niet-essentiële detailshandelszaken en de evenementen- en cultuursector zijn erg zwaar geïmpacteerd. Dit staat in contrast met diensten die online opereren en/of transporteerbaar zijn. Zij hebben goed standgehouden, net zoals de zware industrie, de nijverheid en in het bijzonder de chemische  en farma-industrie.

De reddingsboeien van de ECB, de overheid en de banken

Door de activiteitenstop van de dienstensector en de zeer onzekere vraagvooruitzichten zijn de bedrijfsinvesteringen met 9% ingestort. Daardoor zagen de bedrijven hun liquiditeiten, hun balansstructuur en winstgevendheid verzwakken.

In maart 2020, toen Covid-19 voluit toesloeg, zijn heel veel bedrijven plots uit voorzorg hun kredietlijnen gaan opvragen bij de banken, ook bij MeDirect. Ter vergelijking: tijdens de financiële crisis van 2008 hadden de banken zes maanden de tijd om de toegenomen vraag naar liquiditeiten van bedrijven tegemoet te komen. Nu was er een gigantische vraagopstoot naar liquiditeiten op zes weken. De snelheid waarmee deze crisis aan deur van de banken stond lag 10 keer hoger dan in 2008. 

"De snelheid waarmee deze crisis aan de deur van de banken stond lag 10 keer hoger dan in 2008"

Gelukkig heeft de ECB drie belangrijke maatregelen genomen:

  1. Ze zorgde eerst en vooral voor kalmte en stabiliteit op de financiële markten door heel veel financiële middelen ter beschikking te stellen via de banken. Om het in cijfers uit te drukken: ze stak 1850 miljard euro bijkomend via de banken toe aan de bedrijven en de gezinnen om in alle liquiditeitsbehoeften te voorzien. Zo werd de paniekgolf relatief snel ingedijkt.
  2. Ook waren de algemene financiële voorwaarden om financiële middelen te ontlenen bij de ECB ongezien laag, namelijk -0,5%. De banken werden als het ware gesubsidieerd om liquiditeiten op te nemen. De ECB gaf er dus geld bovenop om die liquide middelen op te nemen en ze door te geven aan zij die het nodig hadden. De algemene condities om aan geld te geraken waren ongezien soepel.
  3. Bovendien heeft de ECB het specifieke pandemic emergency purchase programme ingelast om grote bedrijven en kmo’s die door Covid in de moeilijkheden zaten, van liquiditeiten te voorzien.

Ook de overheid heeft niet stil gezeten. De terugval van de vraag van de gezinnen heeft ze gedeeltelijk gecompenseerd door zelf meer overheidsuitgaven te doen, bijvoorbeeld aan extra uitgaven voor tijdelijke werklozen. Daarnaast heeft ze ook moratoria ingesteld op faillissementen en afbetalingsschema’s (afbetalingen van huishuur of van hypotheeklening).

De Covidimpact heeft op de financiële markten gepiekt van maart tot juni 2020. De enorme crisis is dan relatief snel gekalmeerd. Echter in het vierde kwartaal van vorig jaar waren de liquiditeitsbehoeften van de bedrijven al zodanig teruggelopen dat hun kredietopnames ongeveer op hetzelfde niveau lagen dan voor de coronacrisis. 

"De normalisering is vrij snel teruggekeerd dankzij de steun van de ECB, de gezonde banken en de overheden."

De normalisering is dus vrij snel teruggekeerd dankzij de steun van de ECB, de tussenkomst van gezonde banken en de overheden en vanaf de herfst 2020 ook het vooruitzicht op een algemene vaccinatie.

MeDirect als challenger en fintech en wealthtech: een stap voor

MeDirect is er eerst en vooral in geslaagd om als systemisch belangrijke bank tegelijkertijd de toegenomen en versnelde vraag naar liquiditeiten vanwege de bedrijven te managen en steeds aan alle strenge financiële regelgeving te voldoen.

Ook zijn we er in geslaagd om de omslag door te drukken van een investeringsbank naar een heel veilige retailbank met interessante spaaraanbiedingen. Dit dankzij een consumentenervaring van onze app die MeDirect in 2020 de titel van Beste Spaarbank van België heeft opgeleverd. Maar wij zijn vooral heel hard bezig om de bank om te vormen tot een wealthtech bank die beleggen simpel maakt voor iedereen. Daardoor hebben we een digitale klantenfocus die in België zijn weerga niet vindt. Volgens Google Play hebben we de beste app omdat wij zo dicht op de behoeften van onze klant kunnen inspelen.

Ons aanbod is: Wij maken beleggen simpel en aantrekkelijk voor iedereen. Momenteel ligt de inflatie in België hoger dan de rente die de meeste banken op de spaarboekjes aanbieden. Daardoor verarmen de depositospaarders collectief. Bij MeDirect daarentegen geven we een aantrekkelijke rente en bieden wij binnenkort via ons digitale wealthtech-platform eenvoudige beleggingsformules aan. Je hoeft geen beleggingsspecialist te zijn, niet welgesteld of geïnteresseerd te zijn in beleggen om bij ons toch van een aantrekkelijk beleggingsaanbod te genieten.

"MeDirect is een wealthtech challenger: wij maken beleggen simpel en aantrekkelijk voor iedereen. Je hoeft geen beleggingsspecialist te zijn."

Wij zijn een challenger in het Belgische bankencircuit dankzij ons wealthtech-platform dat de gewone burgers die tot nu vaak enkel een spaarboekje hebben, gemakkelijke en klantvriendelijke beleggingsoplossingen zal aanbieden.

De toekomst van de banken post-covid

Op Europees vlak hangen veel banken nog vaak erg af van hun netto rente-inkomsten. Momenteel worden ze geconfronteerd met lage en zelfs negatieve rentes, en dat wellicht nog voor een lange tijd. Dat betekent dat heel wat onder hen hoe langer hoe minder rendabel zullen zijn tenzij ze hun bedrijfsmodel voldoende snel kunnen aanpassen. Wanneer en hoe zullen de banken hiervan herstellen? Dan moeten we ons de vraag stellen hoe snel de banken digitaal kunnen omschakelen. In welke mate zijn banken bestand tegen cyberaanvallen en hackings? Alle banken gaan die moeilijke testen moeten doorstaan. De leefbaarheid en duurzaamheid van de bedrijfsmodellen van de banken moeten dus herbekeken worden en getest op hun veerkracht, ook op digitaal en operationeel vlak. Er gaat een zekere shake-out van banken komen. Die tendens is trouwens al bezig. Als je een legacy it-platform hebt dat al 20 jaar oud is, dan is het heel lastig omschakelen naar de huidige digitale realiteit. Daarin heeft MeDirect een unieke voorsprong.

"Hoe goed banken herstellen van deze crisis hangt af van hun digitale omschakeling."

Alleszins zal de lage rente die nu al sinds een aantal jaren aanhoudt, wellicht nog lang aanhouden. Waarschijnlijk langer dan 2022, zoals de ECB al heeft aangekondigd. Vandaar ook dat het zeer klantengerichte wealth-techaanbod van MeDirect dat simpel beleggen eindelijk voor iedereen mogelijk maakt,  zo aantrekkelijk zal zijn. 

"