28/10/2020

‘Trackers zijn de meest democratische producten'

Bron: De Tijd 21/10/20

‘ETF’s of beursgenoteerde fondsen zijn nog veel democratischer dan klassieke fondsen. Groot of klein, iedereen betaalt dezelfde kosten’, zegt Deborah Fuhr, alias Mrs ETF, die na een loopbaan bij de grootste trackerfabrieken ter wereld al acht jaar haar eigen onderzoeksbureau ETFGI leidt.

In maart, in volle coronacrisis, vierde het beursgenoteerde (index-)fonds - Exchange Traded Fund (ETF) of in de volksmond tracker - zijn 30-jarige bestaan. Vandaag staan de ETF’s wereldwijd in voor meer dan 7.000 miljard dollar, al blijven ze nog het kleine broertje van de klassieke beleggingsfondsen.

‘Maar dat kleine broertje wordt snel groot’, zegt Deborah Fuhr, de oprichtster van ETFGI, een onafhankelijk onderzoeksbureau dat inzichten verschaft in de globale markt van ETF’s. Het levert studies aan institutionele beleggers, maar ook aan aanbieders van trackers en indexleveranciers. ‘De klassieke fondsen hadden in de Verenigde Staten 66 jaar nodig om 1.000 miljard dollar aan activa te beheren. De ETF’s hebben daar 18 jaar over gedaan. De sector verdubbelt elke vijf jaar’, zegt Fuhr.

Voor ze in 2012 ETFGI oprichtte, was Fuhr onder meer verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de ETF-business bij BlackRock en Barclays Global Investors. Een boeiende ervaring, maar met haar eigen onderzoeksbureau was ze vooral op zoek naar vrijheid. ‘Onafhankelijk zijn heeft voordelen. Ik kan nu meer mijn eigen agenda bepalen’, zegt ze.

Als vrouw in een typische mannenbusiness is Fuhr een voorvechtster van genderdiversiteit in de fondsensector. Ze richtte in 2013, samen met vier andere vrouwen, ‘Women in ETF’s’ op, een organisatie die diversiteit en inclusie in de financiële sector de nodige aandacht geeft. ‘Vandaag telt de organisatie 6.400 leden’, zegt ze gedreven.

Hoe hebben de trackers de voorbije maanden verteerd?

Deborah Fuhr: ‘2020 is een vreemd jaar met de Covid-19-crisis, maar de trackers hebben zeer goed stand gehouden. Meer nog, ze hebben de kritiek die ze al jaren meeslepen weerlegd. De vrees bestond dat de trackers bij een verhoogde volatiliteit de markt in de problemen brengen, omdat alle beleggers dan op hetzelfde moment dezelfde uitgang zouden nemen. We hebben in die afschuwelijke maand maart gezien dat dat helemaal niet het geval was. Trackers hebben op elk moment de liquiditeit kunnen waarborgen. Ondanks de crisis is al 15 opeenvolgende maanden sprake van een globale netto-instroom in trackers.’

Hoe verklaart u die continue groei?

Fuhr: ‘Ik denk dat de coronacrisis de trackermarkt nog versterkt heeft. Door de crisis hebben mensen in het dagelijkse leven de omslag naar het digitale moeten maken. Mensen werken van thuis uit, ze kopen meer online, ze volgen online lessen... Die digitale trend speelt in het voordeel van de trackers, producten die bij uitstek via online makelaars worden gekocht. De aanbieders van trackers spelen veel meer in op het digitale, kijk maar naar wat op sociale media gebeurt. Daarnaast profiteren de trackers van andere trends.’

Zoals?

Fuhr: ‘Een ander groeisegment zijn de ETF’s die zich op thema’s richten. Dat gaat onder meer over de technologiesector, die met artificiële intelligentie en robotisering disruptie in de samenleving veroorzaakt. Maar dat gaat ook over de gezondheidszorg, waar beleggers op zoek zijn naar de winnaars in de strijd om een coronavaccin. Voor elk van die thema’s bestaan trackers. Voorts is er duurzaam beleggen. Ook daar worden steeds meer nieuwe trackers gelanceerd. Opvallend is dat Europa daarin een leidende rol speelt. Terwijl Europa instaat voor 15 procent van de wereldwijde activa in trackers, palmt het 51 procent van alle duurzame trackers ter wereld in.’

Hoe definiëren jullie die duurzame trackers?

Fuhr: ‘We kijken naar trackers die duurzame indexen van leveranciers zoals MSCI, Russell en S&P volgen. Op zich zijn die indexen voldoende gedefinieerd, maar er is nog werk om tot een uniforme definitie van duurzaam beleggen te komen. Frankrijk ziet nucleaire energie bijvoorbeeld als groene energie, maar Duitsland niet. We zien wel dat bij de duurzame indexen sprake is van een verschillende methodologie.’

Wat hebben de trackers voor op klassieke beleggingsfondsen?

Fuhr: ‘Het zijn vooral heel eenvoudige producten. Je kan er met een minimumbedrag in beleggen en het zijn de meest democratische producten die er zijn. Elke belegger, zowel een particuliere als een professionele, betaalt dezelfde kosten. Dat is bij klassieke fondsen anders. Daar liggen de kosten voor grote, institutionele beleggers veel lager dan voor de goede huisvader die er zijn spaarcenten in stopt.’

Het zijn passieve instrumenten die de markten gedwee volgen. Wie beter wil doen dan de markt is bij trackers niet altijd aan het juiste adres.

Fuhr: ‘Ik denk dat dat een misvatting is. ETF’s, ook de passieve, kunnen perfect worden gebruikt voor actief beheer. Dat gebeurt meer en meer. Beleggers zijn zich er steeds meer van bewust dat alfa (een meerrendement ten opzichte van de markt, red.) vooral door de juiste allocatie gecreëerd wordt. Dat heeft onderzoek al meermaals bewezen. Het komt er niet op aan de juiste aandelen te selecteren - wat veel moeilijker is - maar het is zaak het juiste gewicht aan aandelen en sectoren toe te kennen. Het draait om de juiste diversificatie. Dat kan met goedkope, liquide trackers.’

Hebben fondsbeheerders die actief een referentie-index proberen te verslaan een toekomst?

Fuhr: ‘Het is bijzonder moeilijk op een consistente manier de markt te kloppen. De Amerikaan Bill Miller slaagde daar 15 opeenvolgende jaren in, maar ging dan de mist in. Waarmee ik niet zeg dat er geen plaats is voor actief beheer. Alleen moet dat dan ook bewijzen dat het op de lange termijn consistent beter presteert. Actief beheer kan passief beheer aanvullen en vice versa.’

Ook bij de ETF’s is actief beheer binnengeslopen. Aanvankelijk met de smart beta trackers, die een alternatieve index nabootsen, en nu met actief beheerde ETF’s. Brengt dat complexiteit binnen in een segment dat het van eenvoud moet hebben?

Fuhr: ‘Het aandeel van actieve ETF’s is zeer beperkt, zeker in Europa. Van de 2.309 ETF’s in Europa zijn slechts 44 actief. Ook wereldwijd is het aandeel actieve trackers beperkt, met 2,9 procent van de trackermarkt. Het potentieel voor actieve ETF’s zit vooral in het potentieel om succesvolle actieve fondsen te converteren naar een ETF-model om de verhandelbaarheid te verbeteren. Een actieve ETF van nul oprichten, daar ben ik sceptisch over. Voor zo’n ETF volume krijgt, moet die een trackrecord voorleggen en bewijzen dat zijn strategie op grote volumes werkt. Het is een beetje de kip-of-eivraag. We zien pogingen in de markt, maar die komen vooral van spelers die in de passieve markt niet tegen de hegemonie van de grootste spelers als BlackRock, State Street of Vanguard kunnen opboksen. De drie grootste spelers palmen 70 procent van de markt in. Al bij al geloof ik dat de passieve varianten dominant blijven in de ETF-markt.’

Er zijn ook de smart beta trackers, die geënt zijn op indexen die niet gebouwd zijn rond marktkapitalisatie, maar rond factoren als dividendrendement en omzet.

Fuhr: ‘Die hebben zeker een toekomst, maar ze hebben het dit jaar wat minder gedaan. Dan kijk ik vooral naar de indexen die rond dividendrendement gebouwd zijn. Vele bedrijven hebben tijdens de coronacrisis hun dividenden verlaagd. Daardoor hebben de trackers hun verwachtingen niet kunnen inlossen. Smart beta blijft minder helder voor de belegger. Vaak is het niet duidelijk welke factor gebruikt wordt of om welke combinatie van factoren het gaat.’

Wat vindt u van de kritiek op trackers dat ze veel geld in dezelfde richting doen stromen en een groot probleem kunnen creëren bij een verhoogde volatiliteit?

Fuhr: ‘Ik ben het daar niet mee eens. Dat zou het geval zijn als al het geld naar pakweg de DAX-index (de Duitse beursgraadmeter die 30 aandelen telt, red.) zou stromen. Maar in de praktijk stroomt het naar trackers die uiteenlopende indexen volgen, van aandelen, obligaties tot grondstoffen. Ik denk dat het gevaar eerder van de andere kant komt. Een belangrijk deel van de actieve fondsen zijn closet indexers, fondsen die nagenoeg een volledige kopie zijn van de indexen. Ik denk dat hun verstorende rol groter is.’

Hoe kijkt u naar de technologische evoluties in de sector. Gelooft u dat Amazon en Google zelf trackers zullen ontwerpen en aanbieden op hun platformen?

Fuhr: ‘Amazon heeft een uniek model ontwikkeld waarbij kopers van producten op het platform laten weten wat ze ervan vinden. Amazon is in staat aankooppatronen te ontdekken en daarop in te spelen. Dat model kan perfect gekopieerd worden voor financiële producten. Amazon kan modelportefeuilles aanbieden, producten vergelijken of andere functionaliteiten toevoegen. Maar zelf financiële producten maken, lijkt me een brug te ver. Waar ik wel een belangrijke rol voor de techspelers zie weggelegd, is de financiële opvoeding. Dat is voor mij de belangrijkste uitdaging en opportuniteit voor de trackermarkt. Ik denk dat er op dat vlak zeer veel mogelijkheden zijn, zeker met de toenemende digitalisering. Kijk maar naar wat robotadviseurs al bewerkstelligd hebben.’

Wat vindt u van de regelgeving en de fiscaliteit waaraan trackers onderworpen zijn? In België gelden drie belastingregimes naargelang de kenmerken van de tracker. Creëert dat een barrière?

Fuhr: ‘Absoluut. Dat blijft een heikel punt. De complexe situatie kan beleggers afschrikken. Een harmonisering van de fiscaliteit zou een goede zaak zijn, al mogen we ons daar niet achter verstoppen. In Luxemburg en Ierland zijn grote taksverschillen voor trackers en beide markten doen het zeer goed.’

Hoe ziet u de toekomst van trackers?

Fuhr: ‘Trackers raken steeds wijder verspreid. In de Verenigde Staten besliste de Federal Reserve in volle coronacrisis ETF’s te kopen om het financieel systeem te stabiliseren. Zo’n aankondiging geeft de trackermarkt vleugels. In Latijns-Amerika zien we dat de trackermarkt in volle ontwikkeling is. In Brazilië en in Chili wordt beleggen in trackers steeds meer opengesteld en aangemoedigd. Ook Europa zit nog in een vroeg stadium. Ik denk dat trackers alleen belangrijker worden. Omdat de advieskosten door de regelgeving moeten worden losgekoppeld van de productkosten, zal de drempel voor financiële adviseurs minder hoog zijn om trackers te adviseren in plaats van klassieke fondsen. En dan zijn er nog de domeinen waarin trackers veel potentieel hebben, zoals duurzaam beleggen, en de vastrentende trackers, die in een lage renteomgeving veel voordelen bieden.’

Dit artikel werd gereproduceerd met de toestemming van de uitgever, alle rechten voorbehouden.

Beleggen in trackers (ETF's) bij MeDirect

Wist u dat u bij ons ook in trackers kan investeren? Meer info vindt u hier.